غذاهای تخمیری در آسیای شرقی (مثل ناتو، تمپه)
وقتی از غذاهای سنتی مبتنی بر دانههای جوانهزده یا تخمیرشده حرف میزنیم، شباهت ظاهری سادهترین راه برای اشتباه است. این مقاله دو غذای معروف آسیایی، یعنی ناتو (ژاپن) و تمپه (اندونزی)، را از نظر عامل تولید، روش و نقش فرهنگی بررسی میکند و آنها را با سمنوی ایرانی میسنجد. در عنوان سند، تمپه در کنار ناتو آمده؛ ولی تمپه از جاوهی اندونزی میآید، نه آسیای شرقی به معنای دقیق، و مقاله این نکته را شفاف میکند. تفاوت اصلی در عامل تحول است. ناتو با باکتری Bacillus subtilis var. natto و تمپه با کپک Rhizopus روی دانههای پختهی سویا ساخته میشود؛ یعنی خوراک را میکروارگانیسمهای افزودهشده تغییر میدهند. در سمنو، آنزیمهای خودِ گندم جوانهزده نشاسته را به قند تبدیل میکنند و در استاندارد ملی ۷۵۷۵، «بوی ناشی از تخمیر» جزو ویژگیهای نامطلوب است. بنابراین سمنو را غذای تخمیری نمینامیم. شباهت در مواد یا روش، دلیل یکسان بودن خاستگاه تاریخی نیست و سند جامع سمنو سنتر هم بر پرهیز از چنین استنتاجی تأکید میکند. مقاله همچنین هشدارهای ایمنی (حساسیت به سویا، ویتامین K در ناتو و داروهای ضدانعقاد) و نکتههای برچسبگذاری را مرور میکند. نتیجه: مقایسهی فرهنگی ارزشمند است، اما ادعای ارزش غذایی یا سلامت یک محصول را نباید به محصول دیگر منتقل کرد.
