سمنوی یزد؛ چه می‌دانیم و چه نمی‌دانیم؟
عنوان این مقاله در بانک دانش «سمنوی یزد؛ سنتی، مقوی و متفاوت» است، اما وقتی دنبال سند گشتیم، هیچ منبع معتبری که از ویژگی‌های مشخص «سمنوی یزد» حرف بزند نیافتیم: نه گزارش قوم‌نگاری، نه خبر مستند از آیین سمنوپزی یزد و نه دستور پخت با ذکر منبع محلی. دستورهای آنلاین سمنو هم نشان می‌دهند اختلاف‌ها میان خود دستورها بزرگ است، بدون اینکه به شهر خاصی نسبت داده شوند: از ۸ تا ۱۷ ساعت پخت، از آرد سنگک تا آرد سبوس‌دار، و از نسبت یک به دو تا یک به سه آرد و گندم. سه واژه‌ی عنوان، سه ادعای متفاوت‌اند. «سنتی» نیاز به سند منطقه‌ای دارد. «مقوی» واژه‌ی عامیانه است و قابل‌اندازه‌گیری یا ادعای تغذیه‌ای مستند نیست. «متفاوت» هم یعنی مقایسه با جایی دیگر و بدون سند محلی قابل‌اثبات نیست. بنابراین طبق راهنمای شاخه‌ی A4B3 («مستندسازی دقیق و پرهیز از تعمیم روایت‌های محلی»)، ویژگی‌ای را به یزد نسبت نمی‌دهیم. مقاله‌ی کامل روش عمومی پخت را به‌عنوان نقطه‌ی مرجع شرح می‌دهد، جدول تنوع دستورها را نشان می‌دهد، مثال‌هایی از مستندسازی محلی (مثل سمنوپزان سامان) می‌آورد و یک راهنمای میدانی برای ثبت درست سمنوی یزد پیشنهاد می‌کند. سمنو غذاست، نه دارو.
