تیامین (ویتامین B1) در جوانه گندم چیست؟ ساختار مولکولی و نقش آن در سوختوساز
تیامین یا ویتامین B1 ریزمغذی محلول در آب است که بدن انسان نمیتواند آن را بسازد و باید از غذا بگیرد. ساختار مولکولی آن از دو حلقهی پیریمیدین و تیازول تشکیل شده که با یک پل متیلن به هم وصلاند. در سلول، تیامین به شکل فعال تیامین پیروفسفات درمیآید و همکار چند آنزیم کلیدی در تبدیل قند به انرژی است؛ از جمله آنزیمهایی که پیروات را وارد چرخهی تولید انرژی میکنند. به همین دلیل مغز و اعصاب، که به گلوکز وابستهاند، به آن حساساند. کمبود شدید تیامین بیماری بریبری را ایجاد میکند، اما این وضعیت عمدتاً در گروههای پرخطر دیده میشود. در دانهی گندم، تیامین عمدتاً در جوانه (رویان) و لایههای بیرونی متمرکز است و آسیابکردن و تصفیهی آرد بخش بزرگی از آن را حذف میکند. اینکه جوانهزنی مقدار تیامین را بالا ببرد یا نه، در منابع یکدست نیست و به نوع غله و شرایط بستگی دارد. از طرف دیگر، تیامین به گرما حساس است، بهویژه در محیط نزدیک خنثی و قلیایی، و در آب حل میشود؛ پس پخت طولانی سمنو احتمالاً بخشی از آن را کم میکند. مقدار تیامین باقیمانده در سمنوی نهایی باید با آنالیز آزمایشگاهی مشخص شود و طبق برند بوک، تا آن زمان عدد یا ادعای تغذیهای منتشر نمیکنیم. بنابراین نمیتوان گفت سمنو نیاز روزانهی تیامین را تأمین میکند؛ بهترین راه، رژیم متنوع شامل غلات کامل، حبوبات و سایر منابع است. مقالهی کامل ساختار، نقش سوختوسازی، پایداری در پخت، نیاز روزانه، هشدارها (از جمله گلوتن) و پرسشهای رایج را توضیح میدهد. سمنو غذاست، نه دارو یا مکمل.
